Ngăn ngừa hút thuốc trong thanh thiếu niên

Hút thuốc là một trong những nguyênnhân gây tử vong lớn nhất trên thế giới có thể ngăn ngừa được. Rất nhiều người bắt đầu hút thuốc từ khi còn là trẻ em và vị thành niên. Những nghiên cứu gần đây về xu hướng sử dụng thuốc lá cho thấy tỷ lệ hút thuốc trong thanh thiếu niên đang tăng và tuổi bắt đầu hút thuốc đang ngày càng trẻ. Nếu xu hướng này tiếp tục, khoảng 30 - 40% trong số 2,3 tỷ thanh thiếu niên trên thế giới hiện nay sẽ trở thành người hút thuốc khi bước vào tuổi trưởng thành và nhiều người trong số họ sẽ phải gánh chịu những căn bệnh do thuốc lá gây ra.

Ở Việt Nam, theo Điều tra y tế quốc gia 2002, khoảng 25% thanh niên độ tuổi 15 - 24 hút thuốc thường xuyên. Có 15,2% số người hút thuốc dưới 30 tuổi cho biết họ bắt đầu hút thuốc từ trước 15 tuổi; 22,8% bắt đầu từ lứa tuổi 16 - 17; 61,1% bắt đầu hút thuốc từ 18 - 25 tuổi và chỉ có 1% bắt đầu hút từ sau 25 tuổi.

Theo khảo sát tình hình hút thuốc lá của thanh thiếu niên tại 5 tỉnh thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TPHCM và Tuyên Quang, có từ 3% đến

8,8% học sinh từ 13 - 15 tuổi hút thuốc nhưng có 6,8 - 8,1% học sinh được hỏi có ý định sẽ hút thuốc trong tương lai. Tỷ lệ học sinh nữ hút thuốc tại năm tỉnh thành này ở mức tương đối thấp, từ 1,6% đến 3,3%.

Mặc dù Việt Nam có quy định cấm bán thuốc cho trẻ em dưới 18 tuổi, nhưng hầu hết các học sinh được hỏi đều trả lời không bị từ chối vì chưa đến tuổi mua thuốc. Hơn 50% học sinh hút thuốc đều nói các em mua thuốc tại các cửa hàng bán lẻ.

Chúng ta có thể làm gì?

● Thực hiện các khu vực công cộng không hút thuốc lá, nhất là tại trường học.

● Không nhận tài trợ của các công ty thuốc lá dưới mọi hình thức, đặc biệt là các chương trình nhằm vào đối tượng trẻ.

● Tăng giá thuốc lá (thông qua biện pháp tăng thuế).

● Tăng cường giám sát thực hiện quy định không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi.

● Tiến hành các chương trình PCTHTL dựa vào thanh niên (thông qua các tổ chức thanh thiếu niên, hội HSSV, Đoàn Thanh niên) nhằm nâng cao nhận thức trong thanh thiếu niên về tác hại thuốc lá.

● Xây dựng các dịch vụ tư vấn bỏ thuốc".

Thanh thiếu niên - Khách hàng tiềm năng?

Các công ty thuốc lá thường coi thanh thiếu niên là những khách hàng tiềm năng vì phần lớn những người nghiện thuốc đều hút thuốc từ khi còn rất trẻ. Vì thế họ tìm mọi cách để tấn công vào đối tượng này nhằm tạo nhiều lợi nhuận trong tương lai như: giảm giá thuốc, bao bì nhãn mác đẹp, tìm mọi cách lách luật để quảng cáo hoặc đưa hình ảnh lên các phương tiện thông tin cho thấy hút thuốc là sành điệu

và là mốt thời thượng. Để né tránh dư luận, nhiều công ty thuốc lá tài trợ một số chương trình phòng chống hút thuốc trong thanh thiếu niên. Nhưng các chương trình này đều kém hiệu quả, nếu không nói là có tác dụng ngược lại.

Nữ thanh thiếu niên cũng là đối tượng được hướng đến nhiều nhất. Tại TPHCM, 65,5% bạn gái trẻ trả lời đã từng tiếp nhận thông tin tiếp thị thuốc lá. Trong đó 20% biết có các loại thuốc lá dành riêng cho phái nữ.

Tại sao bạn trẻ không nên hút thuốc?

- Thanh thiếu niên hút thuốc thường gặp vấn đề về sức khoẻ như: các bệnh về đường hô hấp, bệnh phổi, ung thư, bệnh tim mạch, và giảm khả năng miễn dịch.

- Hút thuốc lá thường là con đường dẫn đến những chất gây nghiện khác như rượu và những chất gây nghiện bị cấm như ma tuý, heroin...

- Về lâu dài, một người đã bắt đầu hút thuốc càng sớm từ tuổi thanh thiếu niên thì càng dễ có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá. Một nghiên cứu ở Mỹ cho biết hút thuốc từ khi còn trẻ dễ gây nên biến đổi gen ở phổi và sẽ làm tăng nguy cơ ung thư phổi, ngay cả khi người đó sau này quyết định bỏ thuốc.

Các giai đoạn hút thuốc trong thanh thiếu niên

Chưa có ý định hút thuốc: trẻ chưa nghĩ đến việc hút thuốc nhưng nhận những thông điệp về thuốc lá. ở giai đoạn này việc hút thuốc của cha mẹ, người xung quanh và thần tượng, các quảng cáo thuốc lá, hình ảnh hút thuốc trên phim, TV là những nhân tố có ảnh hưởng

Có ý định hút thuốc: Các hình ảnh người lớn hút thuốc xung quanh và ảnh hưởng từ bạn bè khơi dậy sự tò mò, trẻ bắt đầu muốn thử một điếu

niên có thể dễ dàng nghiện chất nicotine sau khi hút một vài điếu thuốc - điều này giải thích tại sao sau khi thử nghiệm các bạn trẻ dễ hút thuốc thường xuyên hơn. Nhân tố bạn bè vẫn có ảnh hưởng lớn nhất ở giai đoạn này.

Hút thuốc thường xuyên: Có nhiều nhân tố ảnh hưởng khác nhau như nghiện nicotin, thói quen hút thuốc, cá nhân muốn tự khẳng định mình trưởng thành và các yếu tố xã hội như giá cả, thuốc lá sẵn có...

Tiếp tục duy trì hút thuốc - tiếp tục hút thuốc do nhiều ảnh hưởng khác nhau, nhưng yếu tố nghiện là quan trọng nhất.

Bỏ hút - diễn ra khi các nhân tố ảnh hưởng đã thay đổi hoặc xuất hiện nhân tố mới như nhận thức được tác hại của thuốc lá, có bạn gái không ủng hộ hút thuốc, thuốc lá tăng giá, kiếm được ít tiền, tìm được việc làm ở nơi không cho phép hút thuốc...

"Tại Anh, ba trong số 4 trẻ em dưới 5 tuổi nhận thức được bố mẹ mình có hút thuốc hay không."(Nguồn: Văn phòng thống kê Anh).

Các hoạt động Phòng chống tác hại thuốc lá trong tháng 5.

Các hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá trong tháng 6 - 7

■ Thông tin cập nhật về Công uớc khung kiểm soát

thuốc lá (FCTC): Ngày 30/6/2004 chấm dứt thời hạn một năm để ngỏ cho các quốc gia ký kết vào Công ước khung về kiểm soát thuốc lá. Với 168 quốc gia ký kết trong thời gian 1 năm, FCTC là một trong những công ước được ký kết nhanh nhất của Liên Hợp Quốc.

■ Tính đến ngày 23/7/2004 đã có 24 nước phê chuẩn FCTC. Công ước sẽ có hiệu lực kể từ khi có đủ 40 quốc gia phê chuẩn.

■ Việt Nam vẫn đang tiếp tục đẩy mạnh nỗ lực phê chuẩn FCTC: Bộ Y tế đã lấy được ý kiến ủng hộ của tất cả các bộ ngành có liên quan và trình lên Văn phòng chủ tịch nước. Nước ta phấn đấu trở thành 1 trong 40 quốc gia đầu tiên phê chuẩn Công ước.

■ Hiện nay WHO đã bắt đầu xúc tiến quá trình chuẩn bị cho việc thực thi hiệu lực của FCTC, dự kiến sẽ đạt được vào cuối năm nay. Một số hoạt động PCTHTL trong tháng 6 - 7

■ Tổng kết hoạt động tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (VINACOSH chủ trì).

■ Họp thường kỳ nhóm PCTHTL lần thứ 15 ngày17/6/2004.

■ Tập huấn "Lập kế hoạch và đánh giá chương trình phòng chống tác hại thuốc lá" ngày 12 - 16/7/2004 (VINA- COSH)

■ Seminar: Giới thiệu nghiên cứu: "Hút thuốc và giới ở TP HCM kết quả nghiên cứu - 2000" ngày 15/7/2004 (TS Martha Morrow - ĐH Melbourne, Australia)

■ Phát động cuộc thi sáng tác bài hát đề tài Phòng chống tác hại thuốc lá, ngày 22/7/2004 (Bộ Y tế, Bộ Văn hoá thông tin và Đài Tiếng nói Việt Nam)

■ Đào tạo Phân tích và xử lý dữ liệu các nghiên cứu về thuốc lá, ngày 23/7/2004 (TS Stillman - ĐH John Hopkins, Australia).

Attachments:

Thông tin thường kỳ về phòng chống tá hại thuốc lá (PCTHTL)

[ ]

377 Kb