Bùi Ngọc Diệp(*), Nguyễn Đức Chính (*), Đặng Nguyên Anh (**), Đỗ Thị Phương (***)

Đánh giá các hoạt động mô hình Tuệ Tĩnh Đường – Thành hội Phật giáo Hà Nội tham gia chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS tại cộng đồng là rất cần thiết vì tính thực tế trong giai đoạn phòng chống HIV/AIDS hiện nay. Mục tiêu: Đánh giá hoạt động của mô hình Tuệ Tĩnh Đường Hà Nội và tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn khi triển khai hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS từ năm 2005 đến 2007. Đối tượng nghiên cứu: là lãnh đạo các ban ngành Y tế, Phật giáo, nhà tài trợ, các thành viên Tuệ Tĩnh Đường (TTĐ), người hưởng lợi và các văn bản cuả TTĐ từ 2005 – 2007. Phương pháp đánh giá theo mục tiêu, nghiên cứu định tính kết hợp hồi cứu số liệu văn bản của TTĐ. Kết quả: Các hoạt động của TTĐ đều đạt hiệu quả, phù hợp với bối cảnh xã hội và chính sách phòng chống HIV/AIDS ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Khi TTĐ triển khai hoạt động luôn nhận được sự ủng hộ của các ban ngành đoàn thể nhưng nguồn lực thì vẫn còn thiếu. Cần tiếp tục duy trì các hoạt động của mô hình TTĐ trong chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn Hà Nội, khuyến khích sự tham gia của các thành phần trong xã hội, khắc phục khó khăn về nguồn lực như đào tạo nhân lực và xây dựng quỹ HIV/AIDS tại Hà Nội

Từ khóa: HIV/AIDS, Tuệ Tĩnh Đường, chăm sóc và hỗ trợ

Evaluation of the model Tue Tinh duong – Hanoi Buddhism Association for the care and support of people living with HIV/AIDS during the period 2005-2007

Bui Ngoc Diep, Nguyen Duc Chinh(*), Dang Nguyen Anh(**), Do Thi Phuong(***)

The evaluation of the model Tue Tinh Duong – Hanoi Buddhism Association for People living with HIV/AIDS during the period 2005-2007 is very practical and necessary at present. The objectives are to evaluate this model and to find out advantages and difficulties while implementing care and support activities for people living with HIV/AIDS. Interviewees are leaders from health sector, Buddhism, donors, Tue Tinh Duong members, beneficiaries. All Tue Tinh Duong documents during 2005-2007 are reviewed. Qualitative method is combined with review of Tue Tinh Duong documents. The results show that all activities are effective, suitable to the current background and HIV/AIDS policies. Tue Tinh Duong receive the support from all sectors and mass organizations but resources are inadequate. It is necessary to sustain the model Tue Tinh Duong for the care and support for PLWHA in Hanoi, to motivate other social components, to access to more resources through training and establish the HIV/AIDS funds.

Key words: HIV/AIDS, Tue Tinh Duong, care and support

Tác giả

(*) Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Trung ương

- Ths. Bùi Ngọc Diệp: Cử nhân điều dưỡng - Thạc sỹ Y tế công cộng

E.mail: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ; Điện thoại: 0903 291 653

- BS. Nguyễn Đức Chính: Bác sĩ - Tiến sĩ Xã hội học

E.mail: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ; Điện thoại: 0913 305 595

(**) PGS.TS. Đặng Nguyên Anh: Phó giáo sư – Tiến sĩ Xã hội học

- Viện Khoa học - Xã hội Việt Nam; E.mail: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ; Điện thoại: 0913 074 087

(***) Đỗ Thị Phương: Phó giáo sư – Tiến sĩ Y học - Trường Đại học Y Hà Nội

E.mail: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ; Điện thoại: 0913 506 434

1. Đặt vấn đề

Ngày nay trên thế giới đại dịch HIV/AIDS đang lan rộng, nhất là ở khu vực châu Á và Thái Bình Dương. Tại Việt Nam hiện nay số lượng người nhiễm HIV/AIDS (NNH) đã tăng lên rất nhanh, tính đến 30/6/2008, tổng số NNH là 169.384 [4]. Tại Hà Nội, tính đến ngày 31/5/2008 luỹ tích các trường hợp nhiễm HIV/AIDS là 14.415 người [8]. Trước tình hình đó Chính phủ đã khuyến khích các tổ chức cộng đồng cùng tham gia hoạt động phòng chống HIV/AIDS nhằm tăng cường cung cấp dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS [1][2][3]. Hưởng ứng chủ trương trên, từ tháng 1/2005 Thành hội Phật giáo Hà Nội (THPGHN) với sự giúp đỡ kỹ thuật của Trường Đại học Y Hà Nội và sự hỗ trợ tài chính của tổ chức Care Quốc tế tại Việt Nam đã triển khai mô hình Tuệ Tĩnh Đường (TTĐ Hà Nội) tham gia chăm sóc và hỗ trợ cho NNH ở một số chùa trong địa bàn Hà Nội.

Nhóm đồng đẳng viên (ĐĐV) của TTĐ là những người tiếp cận cộng đồng tham gia phần lớn công việc của TTĐ như đưa người lên chùa tư vấn, chăm sóc NCH tại nhà, họ cũng là cầu nối giữa những NNH với các thành viên của TTĐ. Nhóm các nhà sư TTĐ có vai trò chủ đạo trong các hoạt động truyền

thông như thuyết pháp trong chùa và hỗ trợ tâm linh. Nhóm CBYT hỗ trợ điều trị cho NNH tại nhà, tại chùa, hướng dẫn ĐĐV chăm sóc tại nhà, bồi dưỡng kiến thức về y tế cho các thành viên TTĐ. Nhóm cộng tác viên địa phương đã kết nối TTĐ với những NNH tạo điều kiện thuận lợi cho TTĐ tiếp cận với những NNH và gia đình tại cộng đồng. Từ 2005 - 2007 dự án TTĐ Hà Nội được triển khai tại một số chùa trong địa bàn Hà Nội với các hoạt động theo 4 mục tiêu cụ thể: (1) Củng cố và nâng cao năng lực cho các thành viên TTĐ trong chăm sóc và hỗ trợ cho NNH, (2) Tư vấn về dự phòng, chăm sóc cho NNH, (3) Triển khai các hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho NNH như điều trị nhiễm trùng cơ hội (NTCH) hỗ trợ thuốc y học cổ truyền (YHCT) nâng cao thể trạng cho NNH, bác sĩ thăm khám và ĐĐV chăm sóc tại nhà cho NNH, (4) Các nhà sư thực hiện các hoạt động thăm hỏi NNH tại nhà và truyền thông không kỳ thị và phân biệt đối xử với NNH.

Sau hơn 3 năm hoạt động, mô hình TTĐ Hà Nội đã có một số kết quả nhất định nên việc tổ chức đánh giá là cần thiết với hai mục tiêu:

1. Đánh giá hoạt động mô hình Tuệ Tĩnh Đường từ năm 2005 đến 2007

2. Tìm hiểu một số yếu tố thuận lợi và khó khăn trong việc triển khai hoạt động mô hình Tuệ Tĩnh Đường trên địa bàn Hà Nội và rút ra bài học kinh nghiệm.

2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

2. 1. Đối tượng nghiên cứu: Lãnh đạo ngành Y tế, Phật giáo, nhà tài trợ, các thành viên TTĐ Hà Nội, người hưởng lợi là người nhiễm HIV/AIDS và gia đình, và các văn bản của TTĐ từ năm 2005 đến 2007

2.2. Phương pháp nghiên cứu: Đánh giá theo mục tiêu, nghiên cứu định tính kết hợp hồi cứu số liệu phân tích các văn bản của TTĐ từ năm 2005 – 2007.

Một số kỹ thuật nghiên cứu định tính đã được sử dụng để thu thập số liệu qua 14 phỏng vấn sâu (PVS) và 3 thảo luận nhóm (TLN), các nguồn văn bản sẵn có của TTĐ được thu thập qua các mẫu thiết kế sẵn sau khi đã tìm hiểu các tài liệu của TTĐ trong 3 năm qua.

3. Kết quả nghiên cứu

3. 1. Kết quả hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho NNH của TTĐ từ 05 -07

Kết quả hoạt động tư vấn tại chùa, truyền thông chống kỳ thị và phân biệt đối xử với NNH hàng năm của TTĐ đều vượt mục tiêu ban đầu. Các hoạt động chăm sóc tại nhà (CSTN) và hỗ trợ điều trị NTCH của TTĐ qua các năm từ 2005 đến 2007 đều vượt chỉ tiêu, hỗ trợ điều trị NTCH tăng rất cao đặc biệt năm 2006, điều này cho thấy TTĐ đã đáp ứng tốt nhu cầu điều trị tại nhà cho NNH nhưng cũng thể hiện rõ sự thiếu hụt về tài chính cho các hoạt động này khi số bệnh nhân tăng lên gấp nhiều lần so với dự kiến ban đầu. Hỗ trợ điều trị bằng thuốc YHCT nâng cao thể trạng của TTĐ cho NNH năm 2005 cao hơn gấp đôi 59/25 người so với kế hoạch ban đầu (236%), các hoạt động thăm khám và thăm hỏi NNH của TTĐ đều vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Hàng năm TTĐ đã tổ chức các đợt đào tạo tập trung cho các thành viên trong nhóm TTĐ với các nội dung như kỹ năng tư vấn cho NNH, tìm hiểu về thuốc kháng HIV (ARV), phương pháp truyền thông về HIV/AIDS, kỹ năng chăm sóc cho NNH... TTĐ đã duy trì đều đặn hình thức đào tạo tại chỗ để có thể sớm khắc phục những mặt còn yếu kém của thành viên nhóm và hỗ trợ đựơc nhiều hơn cho các thành viên mới trong suốt thời gian triển khai dự án.

3.2. Đánh giá hiệu quả các hoạt động của Tuệ Tĩnh Đường trong chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng từ năm 2005 – 2007

3.2.1. Phát huy được khả năng và vai trò của người nhiễm HIV/AIDS trong công cuộc phòng chống HIV/AIDS ở giai đoạn hiện nay

Để có thể phát huy được những khả năng làm việc như hiện nay tất cả ĐĐV TTĐ đều đã qua những thời gian tự rèn luyện mình rất nhiều, họ còn là cầu nối giữa những NNH với các thành viên khác của TTĐ, qua công việc thực tế hàng ngày họ đã khẳng định được vị trí cần thiết của mình trong cấu trúc tổ chức của TTĐ

"Rất nhiều người (NNH) được các nhà sư giúp đỡ về mặt tâm linh chẳng hạn, bác sĩ về vấn đề sức khoẻ, còn bọn em thì cầu nối giúp các bạn đến với các bác sĩ, các nhà sư" (TLN đồng đẳng TTĐ) "Đây là các anh em làm việc với nhau lâu năm, các anh em lại tâm huyết, coi như đây là một cái nghề, có được như thế này chẳng qua là em nghĩ đã thực hành nhiều" (TLN đồng đẳng TTĐ)

3.2.2. Tạo điều kiện thuận lợi cho người nhiễm HIV/AIDS được nhận các hỗ trợ về chăm sóc sức khoẻ tại nhà

Được tiếp xúc thường xuyên với các ĐĐV TTĐ nhiệt tình và có kinh nghiệm trong chăm sóc và hỗ trợ cho những NNH đã giúp cho NNH có thêm nhiều thông tin mới về HIV/AIDS, qua đó nhiều NNH đã có được những kiến thức chăm sóc tại nhà cần thiết cho bản thân và gia đình "Lúc em ốm như sốt chẳng hạn, nếu mà sốt nhiều lần, liên tục thì chắc là phải đi khám bệnh viện chị ạ, còn như sốt bình thường thì em có thể uống thuốc hạ sốt ở nhà, bởi vì anh H đã phát cho em thuốc hạ sốt và hôm chị V đến đã hướng dẫn cho em rồi" (PVS, nữ 34 tuổi, nhiễm HIV/AIDS, có 1 con)

Được sự hỗ trợ của ĐĐV TTĐ, rất nhanh chóng NNH đã tiếp cận được với thông tin TTĐ có thuốc YHCT giúp NNH nâng cao thể trạng, vì vậy nhiều NNH đã tỏ ra rất nhiệt tình với việc uống thuốc đông y cũng như chủ động theo dõi sức khỏe bản thân tại nhà theo sự hướng dẫn của các bác sĩ TTĐ.

"Dùng thuốc đông y thì cơ bản là em duy trì được sức khoẻ tốt, ăn ngon miệng rồi ngủ thấy nó tốt hơn, tuy rằng CD4 tăng không cao nhưng duy trì được, ăn ngủ tiêu hoá mọi cái thì nó cũng có những cái khả quan" (PVS, nam, 34 tuổi, nhiễm HIV/AIDS, đã có vợ)

Được sự hỗ trợ của các nhà sư, các bác sĩ trong nhóm TTĐ những ĐĐV còn hỗ trợ gia đình chăm sóc cho NNH khi có các NTCH thông thường, hỗ trợ tuân thủ ARV tại nhà và những lúc NNH ở giai đoạn cuối đời. Với những kinh nghiệm đã có do sự trải nghiệm của bản thân, ĐĐV TTĐ luôn cố gắng đáp ứng hiệu quả các mong muốn của những NNH

"Hoặc họ (người nguy cơ cao) đã xét nghiệm máu chưa, mình tư vấn cho họ về xét nghiệm máu giới thiệu cho khách hàng (người nguy cơ cao) mình xét nghiệm máu" "Giới thiệu cho họ dịch vụ chăm sóc y tế cho người nhiễm HIV, giai đoạn nào phải dùng thuốc ARV" (TLN đồng đẳng TTĐ)

3.2.3. Thay đổi suy nghĩ về vấn đề kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS

Thăm khám, thăm hỏi tại nhà cho NNH của TTĐ là một hoạt động không những đem lại quyền lợi chăm sóc sức khoẻ cho NNH mà còn có ý nghĩa xã hội rất lớn, mối quan hệ giữa NNH và cộng đồng được nhìn nhận có sự thay đổi.Việc các nhà sư đến thăm gia đình, các bạn đồng đẳng viên của TTĐ thường xuyên đến nhà chăm sóc đã khiến cho những NNH cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn rất nhiều.

"Theo tôi thì tôi thấy những hoạt động này của TTĐ còn hơn cả ruột thịt, ông anh, ông bác, ông chú họ đến vì bắt buộc mà họ đến là họ lảng đi, đây không phải ruột thịt mà người ta đến thăm mình thấy mừng lắm, vui lắm" (PVS, nam, 75 tuổi, bố của NNH)

Sự tự kỳ thị là rào cản lớn nhất của NNH khi tiếp cận các dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ của xã hội, các hoạt động của TTĐ đã giúp cho NNH gần gũi, tin tưởng và dễ dàng tiếp nhận các hỗ trợ chăm sóc, điều trị.

"Tại vì cuộc sống của em hiện nay là khó khăn, hàng xóm thì nhiều người có phần xa lánh mà tự dưng bây giờ lại được các anh chị quan tâm thì em cảm thấy vui với lại mọi người giúp đỡ nữa mình cảm thấy muốn sống không bị bi quan, trước là em bi quan lắm" (PVS, nữ 34 tuổi, nhiễm HIV/AIDS, có 1 con)

3.3. Đánh giá sự phù hợp các hoạt động của Tuệ Tĩnh Đường trong chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS từ năm 2005 - 2007

3.3.1. Các hoạt động Tuệ Tĩnh Đường phù hợp với bối cảnh xã hội và hoàn cảnh sống của người nhiễm HIV/AIDS trong xã hội hiện tại

Tất cả những NNH thường tự suy nghĩ một mình hướng sự kỳ thị vào nội tâm để trở thành tự kỳ thị [7], những hoạt động của TTĐ đã góp phần thay đổi suy nghĩ của NNH về sự kỳ thị trong cộng đồng.

"Các bạn đến động viên thì thấy là tinh thần mình tốt lên rất là nhiều bởi vì chị bảo ốm hàng bao nhiêu lâu thì chán đời lắm, nhìn cuộc đời chán lắm may là luôn có các bạn ấy động viên" (PVS, nam 32 tuổi, nhiễm HIV/AIDS, độc thân)

Đặc biệt khó khăn đối với những NNH trẻ và chưa có gia đình vì họ nghĩ rằng nhiễm HIV cũng đồng nghĩa với việc không có cơ hội để kết hôn và sinh con. Sống cô đơn, buồn tẻ lại sức khoẻ yếu, cha mẹ già là nỗi buồn luôn đè nặng trong lòng NNH, bệnh tật ở giai đoạn AIDS đã khiến họ suy sụp tinh thần rất nhiều vì vậy những lúc này bên cạnh việc chăm sóc thuốc thang thì việc hỗ trợ tâm linh của TTĐ cũng góp phần giúp họ thanh thản phần nào.

"Những người nhiễm HIV đang ở giai đoạn AIDS, những bạn ở giai đoạn cuối nhiễm rất nhiều bệnh nhiễm trùng cơ hội, lao, nhiều bạn bây giờ rất là yếu. Những bạn này rất cần sự hỗ trợ, hỗ trợ tâm linh" (TLN đồng đẳng TTĐ)

Những NNH có hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn, đa số là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp của một thời gian dài sử dụng ma tuý, hoặc là vợ của những người sử dụng ma tuý. Những gia đình này rất ít có cơ hội phục hồi kinh tế đặc biệt trong bối cảnh cộng đồng vẫn kỳ thị với NNH. Nhiều ĐĐV TTĐ nói rằng tham gia công việc này cũng đem lại cho các bạn một nguồn thu ổn định hàng tháng, tuy rằng không nhiều nhưng cũng đóng góp một phần kinh tế cho gia đình.

Trong một giới hạn nào đó các hoạt động này của TTĐ cũng đã hỗ trợ một phần kinh tế cho NNH, vì thế các hoạt động này rất phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện sống của những người chịu ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.

3.3.2. Các hoạt động Tuệ Tĩnh Đường phù hợp với giáo lý đạo Phật và truyền thống văn hoá Việt Nam

Đối với những người dân Việt Nam bình thường thì sự tiếp nhận Phật giáo thật dễ dàng, họ tiếp nhận bằng tâm chứ không phải bằng trí bởi vì đạo Phật dạy người ta làm những điều thiện tránh điều ác. Trong kinh Đức Phật có nói đến 8 "nghiệp phúc", Đức Phật coi trọng "nghiệp phúc" là đầu tiên[6], lãnh đạo Thành hội Phật giáo Hà Nội cũng đặc biệt nhấn mạnh tới việc chăm sóc người bệnh là một trong các tôn chỉ hoạt động của đạo Phật:

"Trong giáo lý giới Phật thì chăm sóc trông nom người bệnh thì Đức Phật đề cao nhất, trong kinh có nói là trong 8 nghiệp phúc trong đó có nghiệp cúng Phật thì Đức Phật vẫn đặt nó là thứ yếu mà trông nom săn sóc chạy chữa cho người bệnh là Phúc đứng đầu" (Nhà sư, lãnh đạo THPGHN)

3.3.3. Phù hợp với các chính sách phòng chống HIV/AIDS ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Cấu trúc tổ chức TTĐ là kết quả hưởng ứng chủ trương của Chính phủ trong công cuộc phòng chống HIV/AIDS giai đoạn hiện nay, các hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho NNH trong cộng đồng của TTĐ đã góp phần thể hiện truyền thống tốt đẹp của bản sắc văn hoá dân tộc người Việt Nam và thông qua các hoạt động này TTĐ đã chuyển tải những thông tin về trách nhiệm phòng chống HIV/AIDS tới cộng đồng.

"Sự tham gia của TTĐ trong công cuộc phòng chống AIDS này là hoàn toàn phù hợp với văn bản chỉ đạo cuả thành phố và có thể nói các hoạt động của TTĐ đã đánh giá và đóng góp thể hiện sự thực hiện của Chỉ thị 05 của thường trực Thành uỷ và kế hoạch 53 cuả thành phố về phòng chống AIDS" (Lãnh đạo TTPCAHN )

Năm 2007 Luật phòng chống HIV/AIDS bắt đầu có hiệu lực, luật ban hành đã tạo điều kiện thuận lợi về hành lang pháp lý cho những người thực hiện các hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho NNH tại cộng đồng [1] và tạo cơ hội thuận lợi cho những NNH và những người nguy cơ cao có thêm điều kiện tiếp cận với thuốc điều trị HIV, các dịch vụ y tế và các quyền lợi chăm sóc sức khoẻ khác, nhằm duy trì và thay đổi hành vi dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS.

Về điểm này TTĐ đã phát huy được điểm mạnh là đưa thuốc YHCT đến với NNH với mong muốn góp phần hỗ trợ nâng cao sức đề kháng cho NNH.

"Thường 3 tháng một lần chúng tôi cho họ (NNH) kiểm tra xét nghiệm CD4, để kiểm tra khách quan kết quả uống thuốc YHCT, thứ nhất là họ thấy lên cân và thứ hai là các nhiễm trùng cơ hội nếu có mắc thì nhanh khỏi hơn” (TLN-CBYT)

3.4. Một số yếu tố thuận lợi và khó khăn khi triển khai hoạt động của Tuệ Tĩnh Đường trong chăm sóc và hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS tại Hà Nội

Sự quan tâm của các ban ngành xã hội đã khích lệ người nhiễm HIV/AIDS và các thành viên TTĐ tích cực tham gia công tác phòng chống HIV/AIDS trong giai đoạn hiện nay.

Trong suốt thời gian thực hiện dự án và những thời gian trước đó TTĐ đã nhận được rất nhiều hỗ trợ của THPGHN đây chính là sự động viên kịp thời về mặt tinh thần của lãnh đạo THPGHN trong suốt quá trình triển khai các hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho NNH tại cộng đồng từ năm 2004 đến nay.

"Thành hội Phật giáo Hà Nội hỗ trợ cho họ tất nhiên về mặt tài chính thì không có nhưng mặt tinh thần thì rất lớn. Các hoạt động khi mà họ cần đến thì Thành hội đều cử người xuống tham gia cùng họ và đến động viên trong các buổi khai giảng, buổi kết thúc buổi họp để động viên và khuyến khích họ đấy là những động viên về mặt tinh thần cũng như chủ trương và đường lối" (Nhà sư, lãnh đạo THPGHN)

Từ khi bắt đầu triển khai dự án đến nay, TTĐ đã nhận được nhiều sự ủng hộ của trường đại học Y Hà Nội, THPGHN, Trung tâm phòng chống AIDS Hà Nội (TTPCAHN) và đặc biệt là tổ chức Care Quốc tế tại Việt Nam đã hỗ trợ về kinh phí để các hoạt động chăm sóc và hỗ trợ cho NNH của TTĐ được thực hiện tốt trong nhiều năm qua. Bên cạnh đó TTPCAHN cũng đã nhiệt tình hỗ trợ cho TTĐ, đặc biệt trong công tác chuyển tuyến.

Yếu tố thuận lợi căn bản của TTĐ đó là sự ủng hộ nhiệt tình của NNH và gia đình cùng với sự quan tâm của các cấp, các ngành và các tổ chức xã hội đây chính là yếu tố căn bản để hoạt động của TTĐ có được kết quả như ngày nay.

Sự kỳ thị và phân biệt đối xử đã hạn chế người nhiễm HIV/AIDS tiếp cận dịch vụ y tế

Vấn đề kỳ thị và phân biệt đối xử là rào cản lớn nhất đối với NNH tiếp cận các dich vụ chăm sóc y tế công và thậm chí các hỗ trợ từ các tổ chức cộng đồng. Nhiều NNH tiếp cận sớm với các dịch vụ y tế và được nhận hỗ trợ thuốc YHCT nâng cao thể trạng nhưng lại gặp phải những khó khăn khác như hiện tại họ dấu tình trạng nhiễm HIV/AIDS với những người cùng làm việc nên rất ngại ngần với việc uống thuốc ở cơ quan.

"Trong thời gian em ở tập thể cũng khó uống thuốc theo giờ vì những lúc không tiện, người ra người vào bảo sao suốt ngày uống thuốc thế, những lúc mà em đi công tác đông người, có những cái giấu mọi người không muốn để cho mọi người biết là mình thường xuyên uống thuốc, thường xuyên phải sử dụng thuốc" (PVS, nam, 34 tuổi, nhiễm HIV/AIDS, đã có vợ)

Hạn chế của người nhiễm HIV/AIDS về sức khoẻ thể chất và tinh thần

Hiện tại nhiều ĐĐV của TTĐ sử dụng ARV vì vậy trong quá trình tham gia hoạt động có giai đoạn sức khoẻ kém cũng phải tạm thời nghỉ một thời gian ngắn do đó cũng ảnh hưởng đến tiến trình triển khai dự án. Bên cạnh đó thì bản thân đồng đẳng cũng là NNH khi đi chăm sóc các bạn khác về nhiều khi cũng bị sốc về tinh thần vì đó cũng chính là hình ảnh của các bạn trong tương lai.

"Nhiều lúc bọn em trực tiếp đi chăm sóc hay bị sốc về vấn đề tinh thần, nhiều người trong chúng em là những người có H, nhìn những bạn đồng cảnh ngộ như thế lại ốm yếu thì lại nghĩ đến mình rồi có lúc mình cũng bị như thế. Nhiều lúc rất là cố gắng, giúp đựơc người ta thì cũng vui nhưng mà bản thân mình cũng cảm thấy buồn buồn vì nhìn sức khoẻ người ta lại nghĩ đến mình" (TLN đồng đẳng TTĐ)

Khó khăn về kinh tế và kiến thức từ phía người nhiễm HIV/AIDS và gia đình

Khó khăn về kinh tế đã cản trở NNH rất nhiều trong việc tiếp cận với các dịch vụ y tế, trong quá trình tham gia các hoạt động của TTĐ thì NNH đã bộc lộ những yếu kém do hạn chế trình độ học vấn và văn hoá nên cũng ảnh hưởng tới công việc.

"Họ (NNH hay người nguy cơ cao) cũng được tiếp cận, bọn em đi làm giới thiệu các bạn đến các dịch vụ y tế như lên nhà chùa tư vấn, giới thiệu đi các nơi nhưng nhiều khi có người không đi vì còn lo công việc" TLN-ĐĐV TTĐ)

Bản thân NNH đã có tiến bộ trong việc hiểu biết cơ bản về HIV/AIDS, nhưng trong quá trình tham gia TTĐ thì NNH đã bộc lộ những yếu kém của bản thân về trình độ văn hoá nên cũng ảnh hưởng phần nào tới công việc như rất "sợ" phải làm sổ sách mà đây là một yêu cầu để nâng cao và phát huy tính tự lực của NNH trong quản lý dự án.

"Nhiều chỗ trong sổ bắt điền thế nào bọn em không hiểu" (TLN-ĐĐV TTĐ)

Khó khăn về kiến thức sẽ đồng hành với khó khăn về kinh tế vì vậy đây cũng là những bất cập mà dự án TTĐ đang gặp phải và đang cố gắng khắc phục.

Khó khăn về nguồn lực

Các nhà sư đều mong muốn có kiến thức về y tế và có khả năng tham gia chữa bệnh giúp dân noi gương cụ Tuệ Tĩnh nhưng trong trường Phật học thì lại không được học về y tế.

Ngoài nguồn lực của tổ chức Care tài trợ thì đều phụ thuộc vào sự đóng góp của các Phật tử hảo tâm trong nước nên số tiền dành cho hoạt động cũng không nhiều. Về phía nhà tài trợ thì nguồn lực dành cho các hoạt động này cũng rất hạn chế và xem xét theo từng hoạt động vì vậy cũng rất khó để phát huy được những mặt mạnh của TTĐ.

"Đây cũng chỉ là dự án, mà dự án thì rất chặt chẽ cho tiền để chúng ta cấp thuốc chúng ta không sử dụng tiền để bào chế thuốc, thuốc mà chúng ta vẫn thường dùng là sử dụng cây thuốc lá, đông y thôi" (CB QLDA nhà tài trợ)