(Tổng hợp từ TTXVN, SK&ĐS, Vnexpress, Vietnamnet)

● Việt Nam phấn đấu khống chế hoàn toàn bệnh dại vào năm 2015. Hiện nay ở Việt Nam mỗi năm vẫn còn 50 - 60 trường hợp tử vong do bệnh dại, 650.000 người bị súc vật cắn phải điều trị dự phòng với chi phí khoảng 70 tỷ đồng mỗi năm. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết hiện số chó nuôi trong cộng đồng lên đến hàng chục triệu con nhưng tỷ lệ tiêm phòng rất thấp. Vì vậy Việt Nam đang phấn đấu khống chế hoàn toàn bệnh dại vào năm 2015 với chỉ tiêu 3 năm liền không có người tử vong.

Để đạt được chỉ tiêu này, Bộ Y tế đang nghiên cứu công nghệ sản xuất vắcxin dại tế bào trên thận chuột đất vàng Hamsteur, thay thế vắcxin sản xuất từ mô não động vật đã bị Tổ chức y tế thế giới (WHO) khuyến cáo ngừng sử dụng nhằm đảm bảo hiệu quả và tính an toàn. Đây là loại vắcxin thế hệ mới có hiệu quả cao và giá thành hợp lý. Đồng thời Bộ Y tế sẽ cho xây dựng 800 điểm tiêm phòng đủ tiêu chuẩn trên toàn quốc và điều trị dự phòng kịp thời 95-100% người bị súc vật cắn.

● Báo động về tình trạng gia tăng dân số đột biến. Vừa qua, Vụ Truyền thông - Giáo dục của Uỷ ban Dân số- Gia đình và Trẻ em (UB DSGĐ & TE) đã tổ chức cuộc họp thông báo về tình trạng gia tăng dân số đột biến trong 6 tháng đầu năm 2004.

Theo báo cáo phân tích kết quả điều tra biến động dân số và KHHGĐ của Tổng cục Thống kê, số trẻ sinh ra trên toàn quốc 6 tháng đầu năm 2004 là 514.391 trẻ, tăng 7434 trẻ so với cùng kỳ năm ngoái. Số trẻ mới sinh là con thứ ba trở lên là 66.396 trẻ, tăng 1989 trẻ.

Theo Bà Trần Thị Thanh Mai - Phó vụ trưởng Vụ Truyền thông, kể từ sau năm 2000 mức sinh có xu hướng tăng lên, đặc biệt là năm 2003 tỉ lệ tăng dân số tăng mạnh trở lại tới mức 1,47%.

Hiện nay mức sinh ở những vùng có mức sinh cao ở miền núi tiếp tục giảm nhưng những tỉnh đã đạt mức sinh thay thế thì mức sinh có xu hướng tăng lên. 10 tỉnh có mức sinh tăng đặc biệt cao trở lại là: Hà Nội, Hà Tây, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Tp.Hồ Chí Minh, An Giang, Trà Vinh, Cần Thơ, Cà Mau.

Trước tình hình này, Uỷ ban DSGĐ&TE đã tăng cường chiến dịch tập trung cho các tỉnh thành có mức sinh cao để cung cấp các gói KHHGĐ đến người dân đồng thời bổ sung 2 tỷ đồng cho công tác tuyên truyền giáo dục ở các tỉnh này.

● Việt Nam sản xuất thành công thuốc cai nghiện ma túy và rượu. Tập thể cán bộ Xí nghiệp dược phẩm Trung ương 5 - Tổng công ty Dược Việt Nam đã bào chế thành công biệt dược có tác dụng cao trong điều trị cai nghiện ma túy và rượu.

Dược sĩ Hồ Thị Bích Hường, Giám đốc Xí nghiệp cho biết, biệt dược có tên gọi là Danapha- Natrex 50, xuất ở dạng viên, hàm lượng 50 mg. Ưu điểm của loại biệt dược này là tỷ lệ tái nghiện thấp, thời gian sử dụng cho điều trị là 6 tháng. Hiện loại thuốc này đang chờ Bộ Y tế cấp phép lưu hành. Dự kiến đến cuối năm nay, khoảng 1000 viên thuốc sẽ được đưa vào sử dụng thử nghiệm cho các học viên cai nghiện ma túy tại Trung tâm giáo dục dạy nghề 05-06 tại Đà Nẵng.

Việc bào chế thành công loại thuốc này sẽ giúp giảm giá thành từ 5 USD xuống còn 1,5 đến 2 USD

● Việt Nam phê chuẩn Công ước khung về kiểm soát thuốc lá. Công ước khung về kiểm soát thuốc lá do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xây dựng đã được thông qua tháng 5.2003. Đến nay đã có 168 nước ký và 32 nước phê chuẩn. Để có hiệu lực và triển khai được trên toàn cầu, công ước phải được 40 quốc gia phê chuẩn.

Việt Nam đang hoàn chỉnh các quy định pháp luật về phòng chống tác hại của thuốc lá sao cho phù hợp với công ước.

Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Ngọc Trọng cho biết, WHO sẽ giúp đỡ các nước tham gia công ước trong lĩnh vực đào tạo và và xây dựng năng lực phòng chống thuốc lá một cách hiệu quả. Riêng Việt Nam, WHO đã hỗ trợ một số mô hình cai nghiện và thuốc chữa bệnh cho những người mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá.

Hiện nay trên thế giới cứ 8 giây lại có một người chết do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Nếu không có biện pháp ngăn chặn hữu hiệu vào năm 2030 sẽ có khoảng 10 triệu người chết vì thuốc lá.

● Việt Nam có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo đánh giá của Quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc thì Việt Nam là nước có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trung bình mỗi năm tỷ lệ này giảm 2%.

Tuy nhiên vấn đề nan giải là Việt Nam vẫn phải đối mặt với tình trạng trẻ thấp bé nhẹ cân và còi cọc. Trung bình cứ 3 trẻ dưới 5 tuổi thì có 1 trẻ bị thấp còi. Ở các vùng Tây Bắc, Đông Bắc, miền Trung và Tây Nguyên, tỷ lệ trẻ thấp còi là 40 %.

Tuy nhiên số trẻ thừa cân béo phì lại gia tăng khá mạnh ở các thành phố lớn. Kết quả điều tra ở TP. HCM cho thấy gần 8% trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo và 9,4% học sinh tiểu học bị thừa cân.

● 680 nghìn đô la cho dự phòng và chăm sóc người nhiễm HIV. Đó là kinh phí cho đề án "Dự phòng và chăm sóc HIV/AIDS tại Việt Nam giai đoạn 2004-2006 do Cơ quan hợp tác phát triển Mỹ hỗ trợ thông qua Tổ chức Sức khỏe gia đình thế giới.

Thứ trưởng Bộ Y tế, Trần Thị Xuyên cho biết, dự án trên giúp tăng cường năng lực phòng chống HIV/ADIS và phát triển các mô hình can thiệp phòng lây nhiễm. Tổ chức Sức khỏe gia đình thế giới cam kết sẽ giúp Việt Nam cụ thể hóa 4/9 chương trình hành động của chiến lược quốc gia phòng chống AIDS.

Bộ Y tế cũng đã chính thức trình dự thảo Pháp lệnh Phòng chống HIV/AIDS. Pháp lệnh trước ra đời cách đây 9 năm và có nhiều hạn chế cần được sửa đổi bổ sung. Dự thảo hiến pháp mới dành hẳn một chương cho việc chăm sóc, điều trị và hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS nhằm đảm bảo quyền bình đẳng cho người bệnh và trách nhiệm của họ đối với việc phòng ngừa lây nhiễm cho người khác.

● Công bố mới đây của Quỹ Nhi đồng LHQ UNICEF cho biết 98 nước trên thế giới, phần lớn là các nước khu vực Nam Á, Nam Sahara,Trung và Đông Âu không thể đạt mục tiêu phát triển thiên niên kỷ nhằm giảm 2/3 tỷ lệ tử vong ở trẻ em vào năm 2015.

UNICEF cảnh báo tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn cầu chỉ giảm được 1/4 trong vòng 25 năm từ năm 1990 đến 2015, nguyên nhân chủ yếu do không được tiếp cận các dịch vụ y tế và vệ sinh tối thiểu. Tổng giám đốc UNICEF, Carol Bellamy kêu gọi cộng đồng thế giới đầu tư nhiều hơn nguồn tài chính và công nghệ sản xuất các loại vắcxin phòng bệnh, các chất bổ sung nguyên tố vi lượng, màn tẩm hóa chất chống muỗi và khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ ở các nước nghèo để xóa dần khoảng cách chênh lệch quá lớn về tỷ lệ tử vong ở trẻ em giữa các nước phát triển và các nước chậm phát triển nhất thế giới (3/1.000 trẻ sơ sinh ở Thụy Điển và 284/1.000 trẻ sơ sinh ở Sierra Leone). Phát biểu tại Hội nghị vắcxin thế giới tổ chức ở thành phố Lyon (Pháp) tháng 10 vừa qua , bà Bellamy kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới thành lập một "Liên minh hùng hậu" để phòng chống dịch bệnh một cách hiệu quả cho các em chưa có điều kiện được tiêm phòng. UNICEF cho biết mỗi năm có tới 2 triệu em tử vong do những căn bệnh có thể phòng chống thông qua tiêm phòng.

● Ngã và gãy xương hông ở người lớn tuổi ở Hoa Kỳ.

Mức độ nghiêm trọng của vấn đề?

- Hơn 1/3 số người ở độ tuổi 65 và cao tuổi hơn ngã hàng năm (Hornbrook 1994; Hausdorff 2001).

- Trong số những người cao tuổi, ngã là nguyên nhân hàng đầu của chấn thương gây tử vong (Murphy 2000) và là nguyên nhân phổ biến nhất của chấn thương không gây tử vong và nhập viện vì bị chấn thương (Alexander 1992).

- Trong năm 2001, hơn 1.6 triệu người cao tuổi được điều trị tại các khoa cấp cứu vì các chấn thương có liên quan đến ngã và gần 388.000 người phải nhập viện (CDC 2003).

● Hậu quả gây ra do ngã?

- Trong năm 2001, hơn 11.600 người ở độ tuổi 65 hoặc cao tuổi hơn đã tử vong vì các chấn thương có liên quan đến ngã (CDC 2003). Hơn 60% số người tử vong vì ngã là ở tuổi 75 hoặc cao tuổi hơn (Murphy 2000).

- Trong số những người bị ngã, 20% đến 30% bị chấn thương từ cấp độ trung bình đến trầm trọng như gãy xương hông hoặc chấn thương sọ não gây ảnh hưởng đến sự đi lại và tính độc lập, và làm tăng nguy cơ tử vong sớm (Sterling 2001).

- Trong số những người tuổi 75 hoặc cao tuổi hơn, những người bị ngã 4 hoặc 5 lần dễ phải đưa vào các cơ sở điều trị lâu dài trong 1 năm hoặc lâu hơn (Donald 1999).

- Ngã là nguyên nhân hàng đầu của chấn thương sọ não (Jager 2000).

- Trong số những người cao tuổi, phần lớn các chấn thương gẫy xương là do ngã gây ra (Bell 2000).

- Khoảng 3% đến 5% ngã của người cao tuổi gây ra gãy xương (Cooper 1992; Wilkins 1999). Dựa theo điều tra năm 2000, điều này có nghĩa là từ 360.000 đến 480.000 vụ gãy xương có liên quan đến ngã hàng năm.

- Gãy xương phổ biến nhất là gãy xương sống, xương hông, cẳng tay, đùi, mắt cá chân, xương chậu, cánh tay, và bàn tay (Scott 1990).

Ai là người có nguy cơ?

- Nam giới da trắng có tỷ lệ tử vong có liên quan đến ngã cao nhất, sau đó là phụ nữ da trắng, nam giới da đen, và phụ nữ da đen (CDC 2003).

- Có khoảng 80% phụ nữ phải chịu đựng chấn thương gãy xương hông (Stevens 2000).

- Trong cả 2 giới, tỷ lệ gãy xương hông tăng theo cấp số nhân với tuổi (Samelson 2002). Người ở độ tuổi 85 và cao tuổi hơn có khả năng bị gãy xương hông cao hơn từ 10 đến 15 lần so với người ở tuổi từ 60 cho đến 65. (Scott 1990).

Ảnh hưởng của gãy xương hông?

- Trong tất cả các chấn thương có liên quan đến ngã, gãy xương hông gây ra số tử vong nhiều nhất và dẫn tới các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nhất và làm giảm chất lượng cuộc sống (Wolinsky 1997; Hall 2000).

- Năm 1999 tại Hoa Kỳ, gãy xương hông đã khiến cho khoảng 338.000 người phải nhập viện (Popovic 2001).

- Hầu hết bệnh nhân bị gãy xương hông phải nhập viện trong khoảng 1 tuần (Popovic 2001). Có đến 25% những người cao tuổi sống trong cộng đồng bị gãy xương hông phải ở trong các cơ sở chăm sóc ít nhất 1 năm (Magaziner 2000).

- Trong năm 1991, chi phí của chăm sóc y tế (Medicare) cho gãy xương hông được ước tính là 2,9 tỷ đô la Mỹ (CDC 1996).

- Từ năm 2000 đến 2040, số người tuổi 65 hoặc cao tuổi hơn được dự báo là tăng từ 34.8 triệu lên đến 77.2 triệu. Đối với những người ngoài 85 tuổi, tỷ lệ tăng tương đối thậm chí còn nhanh hơn (Cục Điều tra dân số Hoa Kỳ 1998). Do dân số người cao tuổi đang tăng, vào khoảng năm 2040, số ca gãy xương hông được dự báo là sẽ vượt qua con số 500.000 (Cummings 1990).

Người cao tuổi làm thế nào để giảm nguy cơ bị ngã?

Thông qua các nghiên cứu khoa học kỹ lưỡng, các nhà nhiên cứu đã xác định được một số các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được như sau:

- Phần dưới cơ thể bị yếu (Graafmans 1996)

- Các vấn đề khó khăn trong đi lại và giữ thăng bằng (Graafmans 1996; AGS 2001)

- Dùng 4 hoặc nhiều loại thuốc hoặc các thuốc tác động đến trí tuệ (Tinetti 1989; Ray 1990; Lord 1993; Cumming 1998).

Người cao tuổi có thể thay đổi các yếu tố nguy cơ này bằng cách:

- Tăng cường sức mạnh của phần dưới cơ thể và cải thiện sự cân bằng qua các hoạt động về thể chất

thường xuyên (Judge 1993; Lord 1993; Campbell 1999). Tai Chi là một hình thức luyện tập được chứng tỏ là rất có hiệu quả (Wolf 1996).

- Yêu cầu các bác sĩ và dược sĩ xem xét lại các loại thuốc (kể cả thuốc kê đơn và không kê đơn) để làm giảm các tác dụng phụ và tương tác thuốc. Cũng có thể làm giảm số lượng thuốc phải dùng, đặc biệt là thuốc giảm đau, thuốc ngủ, và thuốc an thần (Ray 1990).

- Các nghiên cứu sâu đã chứng minh rằng các yếu tố nguy cơ quan trọng khác cho ngã là bệnh Parkinson, tiền sử về đột quỵ, thấp khớp (Dolinis 1997), rối loạn về nhận thức (Tromp 2001), rối loạn về thị giác (Dolinis 1997; Ivers 1998; Lord 2001). Để giảm thiểu các nguy cơ này, người cao tuổi cần đến khám người có chuyên môn một cách thường xuyên về các tình trạng mãn tính và khám bác sĩ mắt về tình trạng thị giác của mình ít nhất một năm một lần.

Các vấn đề khác có thể giúp cho việc làm giảm các nguy cơ ngã?

Vì người cao tuổi hầu hết thời gian là ở nhà nên từ một nửa đến 2/3 tổng số ca ngã xảy ra trong hoặc quanh nhà (Nevitt 1989; Wilkins 1999). Hầu hết các chấn thương do ngã là do ngã ở đồng mức (không phải do ngã từ cầu thang) và ngã do đứng cao (ví dụ bị trượt ngã khi đang bước đi) (Ellis 2001). Bởi vậy, làm giảm các nguy cơ trong nhà và làm cho khu vực sinh hoạt trở nên an toàn hơn là việc làm có ý nghĩa.

- Các nhà nghiên cứu đã tìm ra rằng chỉ thay đổi một cách đơn giản nhà cửa không làm giảm số vụ ngã. Tuy nhiên, các yếu tố nguy cơ môi trường có thể đóng góp vào một nửa của tất cả các vụ ngã ở nhà (Nevitt 1989).

- Các nguy cơ môi trường cho ngã phổ biến nhất gồm có vấp, thiếu các lan can cầu thang hoặc thanh vịn cầu thang, nền nhà trơn, đồ đạc để không chắc chắn, và chiếu sáng kém (Northridge 1995; Connell 1996; Gill 1999).

Để làm cho khu vực mình sống trở nên an toàn hơn, người cao tuổi cần:

- Loại bỏ các nguy cơ vấp trượt như thảm chùi chân hoặc vật cản trên lối đi;

- Dùng các thảm không trơn trong bồn tắm và sàn nhà tắm;

- Có các thanh vịn ở bên cạnh bồn vệ sinh, bồn tắm hoặc tường nhà tắm;

- Có các lan can và thanh vịn ở cả hai bên cầu thang;

- Cải thiện việc chiếu sáng trong toàn bộ căn nhà.

TS. Nguyễn Huy Quang (dịch) (Nguồn: http://www.cdc.gov/ncipc/factsheets/falls.htm)

Attachments:

Thông tin Y tế Công cộng trong nước và quốc tế

[ ]

86 Kb