Công ước khung kiểm soát thuốc lá bắt đầu có hiệu lực

Ngày 27/2/2005, Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá (FCTC) đã chính thức có hiệu lực và trở thành luật quốc tế. Cho đến nay đã có 57 quốc gia phê chuẩn công ước quốc tế đầu tiên về lĩnh vực y tế công cộng này. Một cuộc họp của Nhóm hoạt động liên chính phủ (IGWG) về FCTC ngày 31/1/2005 đã quyết định sẽ tổ chức Hội nghị các bên của FCTC lần thứ nhất vào tháng 2/2006 tại Geneva (Thuỵ Sĩ).

Với nội dung gồm 11 chương, 38 điều, FCTC được coi là chuẩn cơ bản để các quốc gia làm căn cứ phát triển và thực thi các chính sách, đạo luật kiểm soát thuốc lá toàn diện. Các biện pháp kiểm soát thuốc lá hiệu quả mà FCTC đưa ra bao gồm:

* Thuế: Các biện pháp thuế và giá là quan trọng để giảm tiêu thụ thuốc lá.

* Nhãn mác: dành ít nhất là 30% diện tích trưng bày trên vỏ bao thuốc lá cho lời cảnh báo rõ ràng về sức khoẻ. Khuyến khích sử dụng lời cảnh báo bằng hình ảnh. Trên vỏ bao thuốc lá phải tiết lộ thông tin về thành phần các chất có hại có trong thuốc và khói thuốc lá.

* Quảng cáo: các bên tham gia FCTC sẽ tiến tới một lệnh cấm hoàn toàn mọi hình thức quảng cáo, khuyến mại và tài trợ của các công ty thuốc lá trong 5 năm sau khi FCTC có hiệu lực. Các bên xem xét về 1 nghị định thư cấm quảng cáo xuyên biên giới.

* Hạn chế phơi nhiễm với khói thuốc lá tại những nơi công cộng.

* Cấm bán sản phẩm thuốc lá cho trẻ em, sử dụng trẻ em để bán sản phẩm thuốc lá.

* Các bên tham gia FCTC cần đẩy mạnh các chương trình điều trị cai nghiện thuốc lá

“Mục tiêu của công ước này và các nghị định thư có liên quan là nhằm bảo vệ các thế hệ hiện nay và tương lai khỏi các hậu quả tàn phá về sức khoẻ, xã hội, môi trường và kinh tế của việc tiêu thụ thuốc lá và tiếp xúc với khói thuốc”

(Điều 3, Công ước khung kiểm soát thuốc lá) thế giới chính thức phê chuẩn FCTC và theo quy định của công ước này, FCTC đã có hiệu lực ở Việt Nam từ ngày 17/3/2005.

Trên thực tế, chúng ta đã có nhiều quy định pháp luật với nội dung tương tự những điều khoản của FCTC như: quy định cấm quảng cáo thuốc lá, cấm bán thuốc lá cho người vị thành niên... Để xây dựng một lộ trình có tính khả thi nhằm thực hiện FCTC một cách có hiệu quả, Bộ Y tế hiện đang tích cực làm việc với các bộ ngành liên quan với một số hoạt động như:

* Sửa đổi chính sách thuế theo hướng tăng thuế áp dụng với sản phẩm thuốc lá từ nay đến năm 2010.

* Xây dựng hệ thống các mẫu cảnh báo sức khoẻ trên vỏ bao thuốc lá đáp ứng với yêu cầu của FCTC. Xem xét lại để sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành về nhãn mác và sản xuất thuốc lá.

* Hoàn thiện thêm các quy định cấm toàn diện tất cả các hình thức quảng cáo khuyến mại, tài trợ của các công ty thuốc lá trong luật sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại (sẽ thực hiện trong 2005 - 2006).

* Hoàn thiện và tăng cường thực thi các quy địnhvề không hút thuốc nơi công cộng, nơi làm việc trong nhà và các phương tiện giao thông công cộng và dự thảo chế tài xử phạt những hành vi vi phạm hút thuốc lá nơi công cộng.

* Tăng cường các chương trình cai nghiện thuốc lá.

Xây dựng cơ sở y tế không thuốc lá

Ngày 17/12/2004, Việt Nam là nước thứ 47 trên thế giới chính thức phê chuẩn Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC). Công ước này sẽ có hiệu lực từ 28/2/2005. Một trong những điều khoản bắt buộc của FCTC là các quốc gia cần phải bảo vệ người dân khỏi phơi nhiễm khói thuốc thụ động tại nơi làm việc, phương tiện giao thông công cộng, những nơi công cộng trong nhà và những khu vực công cộng khác. Để thực thi các điều khoản của Công ước khung, các cơ sở y tế cần là những cơ quan đi đầu trong thực hiện quy định môi trường hoàn toàn không thuốc lá.

Ở Việt Nam, từ năm 2001, Bộ Y tế đã ban hành chỉ thị 08 chỉ đạo tất cả các đơn vị trực thuộc Bộ thực hiện các hoạt động PCTHTL nhằm xây dựng các cơ sở y tế không thuốc lá. Một số bệnh viện như Bệnh viện Gang thép Thái Nguyên, Bệnh viện K Hà Nội... đã đi đầu trong việc thực hiện bệnh viện không hút thuốc lá. Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá (VINACOSH) cũng đã triển khai xây dựng phòng tư vấn và thử nghiệm phương pháp tư vấn cai nghiện thuốc lá ở 5 bệnh viện tuyến trung ương là Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Lao và Bệnh phổi TƯ, Bệnh viện K, Bệnh viện Lao và bệnh phổi TƯ Phúc Yên và Bệnh viện Ung bướu TPHCM.

Tháng 8/2004, Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá (VINACOSH), Công đoàn ngành Y tế phối hợp với Tổ chức kỹ thuật chăm sóc sức khoẻ PATH Canada đã tiến hành cuộc điều tra về sự tuân thủ, nhận thức và thái độ với việc cấm hút thuốc tại 56 cơ sở y tế thuộc các cấp từ trung ương đến địa phương trên 6 địa bàn là Hà Nội, Thái Nguyên, Huế, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Theo kết quả ban đầu của cuộc điều tra:

• Về việc triển khai và thực hiện quy định: 83,9% các cơ sở y tế ở các cấp đã nhận quy định về cấm hút thuốc từ trên xuống. 85,7% ban hành các quy định trong nội bộ về cấm hút thuốc; 33,9% có thực hiện quy địnhnghiêm ngặt có hình thức bắt buộc.

•  Về hoạt động theo dõi giám sát thực hiện quy định: 77,8% các cơ sở y tế Trung ương; 50% các cơ sở tuyến tỉnh; 71,4% tuyến quận huyện; 52,2% tuyến phường, xã có người chịu trách nhiệm theo dõi, giám sát.

•  Việc triển khai quy định cấm hút thuốc tại các cơ sở y tế nhận được sự ủng hộ hoàn toàn từ 97,2% bác sĩ, 97,4% y tá, điều dưỡng viên, 88,6% bệnhnhân đang điều trị và 88,2% người đến khám bệnh và người nhà bệnh nhân.

•  Tỷ lệ các buồng bệnh quan sát có tình trạng hút thuốc là 21,9%, các phòng khám bệnh có tình trạng hút thuốc là 51,8%, các phòng hành chính là 40,6%. Có tới 62,5% các bệnh viện, trung tâm y tế có hàng bán thuốc lá trong cơ sở y tế. Nhìn chung, chỉ có 23,2% bệnh viện, trạm xá tuân thủ quy định cơ sở y tế không khói thuốc.

Một cơ sở y tế hoàn toàn không thuốc lá là toàn bộ các khu vực khám chữa bệnh, khu vực làm việc của cán bộ nhân viên, khu vực điều trị của bệnh nhân, khuôn viên, hành lang, cổng ra vào đều không có người hút thuốc và người kinh doanh các sản phẩm thuốc lá

Quy địnhvới cán bộ y tế *

1. Khuyến khích và hỗ trợ các cán bộ y tế làm gương cho cộng đồng bằng cách không sử dụng thuốc lá và khuyến khích một xã hội không khói thuốc.

2. Nghiêncứu đặc điểm sử dụng thuốc lá và thái độ của cán bộ y tế với công tác PCTL thông qua các cuộc điều tra và từ đó đưa ra chính sách phù hợp.

3. Thực hiện các cơ sở y tế và các hội nghị y tế không khói thuốc và khuyến khích các nhân viên tuân thủ.

4. Đưa nội dung PCTL vào các hội nghị phù hợp.

5. Khuyên các nhân viên y tế thu thập thông tin về việc hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc lá của người bệnh, khuyên bệnh nhân bỏ thuốc và theo dõi kết quả bỏ thuốc của người bệnh.

6. Tác động tới các cơ sở đào tạo để đưa nội dung PCTL vào chương trình đào tạo.

7. Tích cực tham gia hưởng ứng ngày Thế giới không khói thuốc 31/5 hàng năm.

8. Không nhận tài trợ và không đầu tư vào ngành công nghiệp thuốc lá dưới bất kỳ hình thức nào.

9. Cam kết không có bất kỳ quan hệ thương mại hoặc các quan hệ khác với các đối tác có liên quan hay có quyền lợi với ngành công nghiệp thuốc lá.

10. Cấm bán và khuyến mại các sản phẩm thuốc lá tại các cơ sở y tế và khuyến khích các thành viên noi theo.

11. Tích cực hỗ trợ chính phủ trong quá trình ký kết, phê chuẩn và thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá.

12.Cung cấp tài chính và các nguồn lực khác cho công tác PCTL kể cả cho việc thực hiện các quy định này.

13. Tham gia vào các hoạt động PCTL.

14. ủng hộ việc tuyên truyền cho các khu vực không khói thuốc.

* Quy định này được đưa ra tại cuộc họp không chính thức của TCYTTG về chủ đề "Cán bộ y tế và công tác phòng chống thuốc lá", Geneva, 28-

30/01/ 2004.

Attachments:

Thông tin thường kỳ về phòng chống tá hại thuốc lá (PCTHTL)

[ ]

113 Kb