Dự thảo Luật Phòng chống Tác hại thuốc lá cần có các điều khoản cấm hoàn toàn quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá là thông điệp được đưa ra tại Hội thảo “Tình hình thực hiện các quy định cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá tại Việt Nam” do Trường Đại học Y tế Công cộng tổ chức  ngày 20/4/2010.

GS.TS. Lê Vũ Anh - Hiệu trưởng Trường Đại học YTCC  khai mạc hội thảo

Các nghiên cứu khoa học trên thế giới đã chỉ ra rằng các hoạt động quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá làm gia tăng mức tiêu thụ và sử dụng thuốc lá, đặc biệt là lôi kéo thanh niên quen với việc hút thuốc lá. Năm 2009, Trường Đại học YTCC , với sự hỗ trợ tài chính của Tổ chức Tobacco Free Kids và hỗ trợ kỹ thuật của WHO, Hội Y tế Công cộng Việt Nam, Vinacosh-Bộ Y tế, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch, HealthBridge và CDS đã tiến hành nghiên cứu: ‘‘Điều tra tình hình thực hiện qui định cấm quảng cáo, khuyến mãi và tài trợ thuốc lá ở Việt Nam’’ trên 10 tỉnh, thành phố tại 3 miền của Việt Nam: Hải Dương, Lào Cai, Yên Bái, Thái Bình, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Tp. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Đồng Tháp trong thời gian từ tháng 11 đến tháng 12/2009. Tham gia dự án, các tỉnh hội của Hội YTCC Việt Nam đã tiến hành quan sát 1530 điểm bán kinh doanh thuốc lá trên 10 tỉnh/thành phố trên cả nước.

Kết quả nghiên cứu trình bày tại Hội thảo cho thấy, tại tuyến phố và điểm công cộng, tình hình thực thi qui định cấm quảng cáo, khuyến mại thuốc lá rất tốt. Tuy nhiên, tại điểm bán, tỷ lệ vi phạm qui định hiện hành của Việt Nam về cấm quảng cáo và khuyến mại thuốc lá rất cao (95%). Đáng chú ý, Ttrưng bầy quá 1 bao/gói hoặc quá 1 tút/hộp của một nhãn hiệu thuốc lá là hình thức vi phạm quảng cáo có tỷ lệ vi phạm cao nhất (91,2%), quầy/tủ trưng bầy thuốc lá có gắn/in biểu tượng/logo/màu sắc nhãn hiệu thuốc lá đứng thứ hai (41,5%). Các công ty thuốc lá cũng khai thác triệt để các hình thức quảng cáo, khuyến mại tinh vi hơn như: tài trợ  đội bóng đá, giải đua xe ôtô, biểu diễn nghệ thuật, xây nhà tình nghĩa, ủng hộ đồng bào lũ lụt…Trong khi đó, lực lượng thanh tra, kiểm tra để xử lý các trường hợp vi phạm  lại quá mỏng và chưa được tập huấn đầy đủ.

Th.s.Trần Thị Tuyết Hạnh trình bày kết quả nghiên cứu

Tham gia Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (FCTC),  năm 2010 Việt Nam phải thực hiện đầy đủ Điều 13, FCTC cấm hoàn toàn quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá.

Hội thảo khuyến nghị,  Dự thảo Luật Phòng chống Tác hại Thuốc lá cần có các quy định cụ thể về cấm hoàn toàn quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá theo khuyến nghị của FCTC và xây dựng một cơ chế thực thi hiệu quả giữa các ban ngành.Đây sẽ là một trong các biện pháp thực hiện Công ước Khung nhằm giảm mức tiêu thụ thuốc lá và giảm những gánh nặng bệnh tật do hút thuốc gây ra trong những năm tới.

VPHA