4. Bàn luận

So sánh với nghiên cứu trước trên học viên cao học YTCC do Nguyễn Đức Thành thực hiện năm 2002 và đánh giá của Quỹ Rockefeller năm 2000, kết quả nghiên cứu này đưa ra những đo lường mang tính định lượng hơn về quan điểm của cựu học viên [1,5]. Hơn thế nữa, nghiên cứu này cũng mang lại cho chúng ta những bằng chứng cụ thể hơn về yêu cầu hoàn thiện chương trình thạc sĩ YTCC hiện tại. Một số nội dung bàn luận ở trên cũng được đề cập trong nghiên cứu của Nguyễn Đức Thành, năm 2002 như nhu cầu tăng cường các kỹ năng phân tích số liệu hay tính cấp bách của việc áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực. Tuy nhiên, nghiên cứu này đã tìm hiểu một cách sâu hơn về các môn học lý thuyết cụ thể trong chương trình cũng như những nhu cầu khác về việc định hướng chương trình cho học viên cao học.

Nhìn chung, cấu trúc chương trình thạc sĩ YTCC được cựu học viên đánh giá là tốt, với năm đầu học lý thuyết ở trường và năm thứ hai học tập tại thực tế tại thực địa. Tuy nhiên cần phải phát triển chương trình theo hình thức linh hoạt hơn như các chương trình đào tạo thạc sĩ YTCC theo hình thức tín chỉ ở các nước phát triển, cho phép học viên học những môn chính (bắt buộc) và những môn tự chọn.Nhu cầu về việc phát triển chương trình theo ít nhất 2 hướng là rất rõ ràng. Hầu hết học viên đều công nhận rằng nghiên cứu không phải là nhiệm vụ duy nhất và trong đa số trường hợp nó không phải là nhiệm vụ chính mà họ phải thực hiện thường ngày. Chính vì vậy, rõ ràng là cấu phần nghiên cứu của chương trình thạc sĩ YTCC cần phải được duy trì nhưng vẫn cần phải bổ sung thêm cấu phần theo hướng quản lý/mang tính thực hành nhiều hơn, đây cũng là nhu cầu của đa số học viên cao học YTCC.

Một điều quan trọng là mặc dù mức độ tự tin của cựu học viên khi sử dụng những năng lực YTCC là khá cao (trừ trường hợp khả năng tiếng Anh và khả năng làm việc trong những môi trường văn hóa khác nhau), nhưng thông tin định tính và kết quả thu được khi sử dụng kỹ thuật nhóm định danh cho thấy các cựu học viên đang thực sự gặp những khó khăn là thiếu các kỹ năng/năng lực trong cả 4 nhóm năng lực nêu trên. Những năng lực cũng là khó khăn nổi trội nhất là: phân tích số liệu, ra quyết định, phối hợp liên ngành, khả năng tiếng Anh và đào tạo/tập huấn cho cán bộ dưới quyền cũng như các nhân viên tuyến dưới. Kết quả này, kết hợp với những kết quả định tính trình bày ở trên đã khẳng định những vấn đề thuộc chương trình cao học YTCC hiện tại cần phải hoàn thiện, đặc biệt là yêu cầu cải thiện việc đào tạo tiếng Anh, phân tích số liệu, phương pháp sư phạm và một số kỹ năng học thuật khác. Những kết quả này một lần nữa khẳng định rằng phần lớn công việc của cựu học viên YTCC có liên quan tới lĩnh vực quản lý và lãnh đạo chứ không phải là các năng lực nghiên cứu. Những khuyến cáo chính mà nghiên cứu này chỉ ra bao gồm:

● ĐH YTCC cần cân nhắc tới việc: 1) chỉnh sửa lại khung chương trình để xác định những môn chính (bắt buộc) và những môn tự chọn; 2) thay đổi (nếu cần thiết) nội dung và số đơn vị học trình của mỗi môn; 3) phát triển và đưa vào thực hiện đào tạo các môn bổ sung để đáp ứng nhu cầu của học viên.

● Tất cả các hoạt động chỉnh sửa chương trình này phải được thực hiện theo phương thức phân nhánh (định hướng), có nghĩa là mỗi học viên được phép quyết định xem họ muốn học để theo hướng nghiên cứu/học thuật hay theo hướng quản lý/thực hành.

● Trước những nhu cầu rõ ràng của học viên, ĐH YTCC cần đưa thêm các cấu phần đào tạo về phân tích số liệu, phương pháp nghiên cứu định tính (đặc biệt là cho những người muốn làm nhiều hơn về nghiên cứu), và một số môn bổ sung có tính ứng dụng cao như kỹ năng quả lý dự án, theo dõi và đánh giá, đánh giá nhanh có sự tham gia (PRA), v.v... cho những người muốn làm nhiều về các hoạt động quản lý chương trình/dự án.

● Rà soát một cách nghiêm túc và có hệ thống quá trình giảng dạy và học tiếng Anh tại ĐH YTCC. Bộ môn Ngoại ngữ cần phải đánh giá thêm về chương trình đào tạo hiện tại để tìm ra phương pháp thích hợp nhất nhằm đưa vào giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành y tế công cộng.

● Kết quả về năng lực mà cựu học viên sử dụng cũng như những khó khăn mà họ phải đối mặt trong công việc cung làm nảy sinh yêu cầu cần phải thực hiện đào tạo mang tính liên ngành.

Những nội dung cắt ngang yêu cầu các bộ môn phải tương tác chặt chẽ với nhau để tránh trùng lắp cũng như mang lại cho học viên cách nhìn tổng quát hơn. Về lâu dài, ĐH YTCC cần chú trọng hơn nữa vào phương thức toàn diện, áp dụng phương pháp học tập dựa trên tình huống/vấn đề (scenario-based learning) để có thể giảng dạy theo các nhóm năng lực.

Tài liệu tham khảo:

1. Nguyễn Đức Thành (2002). Tìm hiểu qui trình học tập của học viên cao học Y tế công cộng và các yếu tố ảnh hưởng. Trường Đại học Y tế công cộng, Hà Nội, 2002. (báo cáo nghiên cứu, chưa xuất bản).

2. Bury Jacques; Gliber Martina. Quality Improvement & Accreditation of Training Program in Public Health, Foundation Merieux Association of School of Public Health in the European region, July 2001.

3. National Public Health Partnership (2000). "National Delphi Study on Public Health Functions in Australia: Report on the findings" (manuscript unpublished), Melbourne, Australia.

4. World Health Organization Western Pacific Region, 2003. Essential Public Health Functions A three-country study in the Western Pacific Region.

5. PHSWOW External Evaluation Team of the Rockefeller Foundation. Report on a visit to the Hanoi School of Public Health, Hanoi, Vietnam, December 2000. (draft version, unpublished).